อาหารพักฟื้นหลังผ่าตัด

ความแน่นอนคือความเปลี่ยนแปลง วัยทำงานทำให้คนส่วนมากไม่ไปตรวจร่างกายประจำปี ทำอะไรทำได้ จะหาเวลาไปตรวจร่างกายปีละครั้งเป็นเรื่องยาก ถามเพื่อนและลูกหลานว่าไปตรวจร่างกายหรือยัง มักได้รับคำตอบว่าไม่ไป ไปตรวจแล้วเดี๋ยวเจอ เมื่อไม่ไปหลายปีเข้า อยู่มาวันหนึ่ง พบว่ามีส่วนเกินบนร่างกาย คราวนี้รีบไปตรวจ เป็นเรื่องใหญ่ขึ้นมา ต้องผ่าตัดเอาออก แล้วต้องคอยฟังผลตรวจชิ้นเนื้ออีก เป็นเนื้องอกตัดออกแล้วก็แล้วไป ถ้าเป็นเนื้อร้าย จะต้องรักษากันอีกนาน

เมื่อต้องผ่าตัด ก่อนเข้าไปผ่าตัดเป็นคนแข็งแรงดีธรรมดา พอผ่าแล้ว ออกมาจากห้องผ่าตัดกลายเป็นคนเจ็บ เจ็บมากเจ็บน้อยแล้วแต่ตำแหน่งของแผล และความกว้างใหญ่ของแผล ถ้าโชคยังดี แผลอยู่ภายในร่างกาย ตรงที่ไม่มีเส้นประสาทมาก ไม่รู้สึกเจ็บมากมาย แต่จะทำอะไรไม่ได้เหมือนเมื่อก่อนจะถูกหมอผ่าตัด คนเจ็บจะถูกสัมภาษณ์ละเอียด ว่ากินอาหารอย่างไร ทำกินเอง หรือซื้อสำเร็จรูป กินอะไรบ้าง ชอบของปิ้ง ย่าง ทอดมากไหม ถ้ากินอาหารทำเองสดใหม่ๆ กินผักมากๆ ไม่กินของทอด ของปิ้งย่างจนไหม้ น่าจะไม่เป็นมะเร็ง ถ้าซื้อกินทุกมื้อ โอกาสจะได้รับสารก่อมะเร็งมากขึ้น จะต้องปรับวิธีกินอาหารกันใหม่

ก่อนผ่าตัดจะต้องอดอาหาร และต้องสวนเอาอาหารที่ย่อยแล้วและยังไม่ย่อย ในทางเดินอาหารออกให้หมด เมื่อทำการผ่าตัดจะไม่มีของเสียออกมาสกปรก เมื่อฟื้นขึ้นมาหลังผ่าตัด คนป่วยจะหิวมาก ยิ่งเป็นการคลอดบุตร แม่ที่คลอดเสร็จใหม่ๆจะหิวจัด ทั้งหิวเพราะต้องสร้างน้ำนมสำหรับลูก และหิวเพราะอดมาก่อนเข้าห้องผ่าตัด

ถ้าไม่ใช่การผ่าช่องท้อง ผู้ป่วยจะกินอาหารปกติได้ แต่ถ้าผ่าช่องท้อง จะเป็นการผ่าตัดทำคลอด หรือผ่าตัดอวัยวะภายในใดๆ ก็จะต้องอดอาหารอีกสองสามวัน คนป่วยหลังผ่าตัด ไม่ว่าจะผ่าที่ไหน ผ่าตัดเล็กน้อยหรือผ่าตัดใหญ่ ล้วนต้องระวังเรื่องอาหาร ไม่ให้ร่างกายต้องออกแรงทำงานหนัก อาหารแข็ง เหนียว มีไขมันมาก เป็นอาหารย่อยยาก ทำให้ร่างกายต้องทำงานหนัก อาหารมื้อแรกที่ดีที่สุดคือโจ๊กหรือข้าวต้ม คนโบราณให้กินข้าวต้มกับปลาเค็ม น่าจะเป็นอาหารที่ดีมากเพราะอ่อนนุ่ม ย่อยง่าย แต่ต้องไม่เค็มจัด เพราะอาหารรสจัดกระตุ้นทางเดินอาหาร

จะไปเยี่ยมคนป่วยจากการผ่าตัด จึงควรมีแต่น้ำหวานหรือน้ำผลไม้ไปเยี่ยม ทางที่ดีไม่ต้องให้อาหาร เลือกของเยี่ยมเป็นหนังสือ แผ่นอัดเสียงเพลง รูปภาพ ตุ๊กตานุ่มไว้กอด หมอนสวยๆ วิทยุเครื่องเล็กๆเสียงดี หรือของที่คนป่วยชอบถ้ารู้ใจกัน อาหารที่ดีคือผลไม้ แต่ควรทำใจว่าถ้าให้อาหาร จะเป็นอาหารของคนเฝ้ามากกว่าคนป่วยเอง เพราะแพทย์จะมีข้อห้ามต่างๆที่ต้องปฏิบัติตาม หรือให้อาหารที่เก็บไว้ได้หลายวัน ไว้เมื่อค่อยกินอาหารได้แล้วจึงค่อยนำออกมาให้คนป่วยกิน

เมื่อรู้ตัวว่าจะต้องถูกผ่าตัด ผู้ป่วยจะต้องทำตนให้แข็งแรงที่สุด เท่าที่จะทำได้ในช่วงระยะการเตรียมตัว ถ้าเป็นการผ่าตัดที่รอได้ คนที่อ้วนเกินไปหรือผอมเกินไป จะถูกปรับน้ำหนักเพราะถ้าอ้วนเกินไป จะมีไขมันมาก จะหาอวัยวะที่ต้องได้รับการรักษาได้ยาก ไขมันเกะกะบดบังอวัยวะภายใน เมื่อผ่าตัดเสร็จแล้ว แผลจะติดกันยาก ไขมันที่แทรกอยู่ทำให้เนื้อเยื่อไม่สามารถประสานกัน คนที่ผอมเกินไป ไม่มีพลังงานสะสมในร่างกาย เป็นอันตรายได้ง่าย

ไม่ว่าจะผ่าตัดใหญ่หรือเล็ก ผู้ป่วยต้องได้พักผ่อน เพื่อการเสริมสร้างเนื้อเยื่อรักษาบาดแผล ต้องการอาหารอ่อน ย่อยง่าย ไม่กระตุ้นทางเดินอาหาร อาหารอ่อนและย่อยง่ายที่ดีคือข้าวต้มปลา เป็นอาหารที่นุ่มและไม่มีไขมัน อาหารไม่กระตุ้นคืออาหารกลิ่นรสอ่อน เมื่อเราได้กลิ่นอาหารเราจะรู้สึกหิว ความหิวบอกว่ามีการหลั่งน้ำย่อย มีการบีบตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ เพียงได้กลิ่นเพื่อนบ้านเจียวกระเทียมหรืออุ่นแกงเขียวหวาน น้ำย่อยของเราก็ออกมาแล้ว

อาหารกลิ่นแรงเป็นอาหารกระตุ้นทางเดินอาหาร คนโบราณห้ามหญิงคลอดบุตรใหม่ๆ อยู่ในระยะอยู่ไฟ ไม่ให้กินหน่อไม้ดอง ชะอมชุบไข่ทอด ปลาทูทอด ให้กินได้แต่ข้าวต้มกับปลาช่อนต้ม กินทุกมื้อน่าเบื่อมาก สมัยนี้เรารู้แล้วว่าอาหารที่ห้ามเป็นอาหารกลิ่นแรง กระตุ้นทางเดินอาหารให้ทำงานหนักขึ้น แม่ลูกอ่อนเสียเลือดไปมากเมื่อคลอด ไม่มีแรง เมื่อทางเดินอาหารบีบตัวแรง อาจเป็นลมหมดสติได้ แม่ที่แข็งแรง ถึงทางเดินอาหารจะทำงานหนักก็ไม่เป็นไร

หลังการผ่าตัดช่องท้องและทางเดินอาหาร จะต้องอดอาหารอีกหนึ่งหรือสองวัน แม้แต่น้ำก็ให้ดื่มไม่ได้ หลังผ่าตัด คนไข้ส่วนมากจะแพ้ยาสลบ คลื่นไส้ อาเจียน ถ้าให้ดื่มน้ำหรือกินอาหาร จะอาเจียนออกมา ยิ่งเหนื่อยและเจ็บแผลมากขึ้น จึงต้องให้ทางเดินอาหารได้พักวันหนึ่งหรือสองวันก่อน วันต่อมาอาจให้น้ำทีละจิบ พอแก้คอแห้ง ระหว่างนี้ได้รับอาหารทางท่อน้ำเกลือ วันต่อมาจึงได้น้ำหวานใสๆทีละน้อย เมื่อไม่มีอาการคลื่นไส้ จึงค่อยให้น้ำข้าวหรือแป้งเปียก แล้วต่อด้วยข้าวต้มจืดๆ รสจัดอาจจะอร่อยปาก แต่พอตกถึงท้องจะปวดท้องมาก

คนป่วยจะต้องได้อาหารอ่อน รสจืดรวมประมาณสิบวันหรือสองสัปดาห์ ระหว่างนี้ ร่างกายจะอ่อนเพลีย ระยะหลังผ่าตัดจึงเป็นระยะที่คนป่วยรู้สึกไม่สบายจริงๆ เมื่อยังไม่ได้ผ่าตัด อาจจะมีเนื้องอกอยู่ในร่างกาย แต่เมื่อตัดออกแล้วจึงเจ็บจากแผลผ่าตัด แต่ถ้าไม่ตัดออก เนื้องอกจะโตขึ้น จนกลายเป็นเนื้อร้าย และรักษายาก หลังผ่าตัดเป็นช่วงเวลาบำรุงรักษาสุขภาพ

แม่สมัยนี้ไม่อยากเจ็บท้อง เลือกผ่าตัดเอาลูกออก แต่ไม่ได้คิดว่าหลังผ่าตัดจะเจ็บมาก ลูกก็ร้อง จะลุกขึ้นทำอะไรให้ลูกก็ลำบาก การคลอดเองตามธรรมชาติจะมีแผลน้อยมาก คลอดแล้วจะหายเจ็บทันที จะกินอะไรก็ได้ ลุกขึ้นเลี้ยงลูกได้อย่างสบาย แผลผ่าท้องคลอดลูกจะทำให้เจ็บนาน ไม่ได้ลุกขึ้นดูแลลูก ท้องจะไม่ยุบง่าย คลอดแล้วเหมือนยังไม่ได้คลอด คนออกเองคลอดแล้วไม่นานท้องจะยุบสวยอย่างเดิม กินผักผลไม้มากๆ บำรุงร่างกายให้แข็งแรง มีน้ำนมให้ลูกกิน เลี้ยงลูกให้เก่งกว่าแม่หมีแพนด้าจึงจะน่าชมเชย

Advertisements

2 responses to this post.

  1. Posted by marangmunn on กรกฎาคม 25, 2012 at 10:14

    เป็นสาระมากๆครับ

    ตอบกลับ

  2. Posted by สุชญา แสงแข on ตุลาคม 9, 2017 at 14:36

    อยากทราบว่าอาหารที่รับประทานได้หลังจากผ่าตัดเป็นเนื้องอกที่รังไข่สองข้างตัดออกหมดแล้วกับบ้านทานอาหารพวกไหนอย่างรัยได้บ้างค่ะขอคำแนะนำหน่อยค่ะ

    ตอบกลับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: